Inwentaryzacja architektoniczna, to proces dokładnego zmierzenia i opisania istniejącego budynku. Konieczne jest także przeniesienie tych informacji do czytelnej dokumentacji. Najczęściej kończy się to przygotowaniem rzutów kondygnacji, przekrojów, elewacji, opisów technicznych i zestawień podstawowych wymiarów. W praktyce inwentaryzacje architektoniczne to punkt wyjścia do wielu prac projektowych i formalnych. Pozwala bowiem oprzeć decyzje na faktach, a nie na domysłach czy nieaktualnych rysunkach.
Warto podkreślić, że inwentaryzacja nie jest tym samym co projekt. Projekt mówi, co ma powstać lub jak ma się zmienić obiekt. Inwentaryzacja pokazuje, jak jest naprawdę. Uwzględnia rzeczywiste wymiary, układ ścian, otworów, schodów, wysokości, a często także elementy konstrukcyjne i instalacyjne w zakresie uzgodnionym z inwestorem.
Na czym dokładnie polegają inwentaryzacje architektoniczne?
Najpierw wykonuje się pomiary w terenie, czyli na budowie, w mieszkaniu, lokalu usługowym albo w całym obiekcie. Powszechnie wykorzystuje się dalmierze laserowe. Natomiast przy bardziej złożonych nieruchomościach również skanowanie 3D budynków, które pozwala szybko zebrać ogrom danych i ograniczyć ryzyko przeoczeń. Następnie zebrane informacje są opracowywane w programach CAD/BIM i zamieniane w dokumentację. Można ją wykorzystać w dalszych etapach – od projektu wnętrz po przebudowę czy procedury administracyjne.
Zakres inwentaryzacji może być podstawowy albo rozszerzony. Czasem wystarczą rzuty z wymiarami i podstawowymi wysokościami. Innym razem potrzebne są przekroje, elewacje, a nawet opis materiałów, elementów konstrukcyjnych czy lokalizacji instalacji. Wszystko zależy od tego, do czego dokumentacja ma posłużyć.
Kiedy inwentaryzacja jest potrzebna?
Najczęściej inwentaryzację wykonuje się przed remontem lub przebudową. Jeśli planuje się wyburzenie ścian czy większą modernizację, aktualna dokumentacja stanu istniejącego pozwala projektantowi pracować bezpiecznie i precyzyjnie. Brak rzetelnych pomiarów zwykle kończy się poprawkami w trakcie robót, a te bywają kosztowne i stresujące.
Inwentaryzacja budynku jest także potrzebna, gdy nie ma dokumentacji budynku albo jest ona nieaktualna. To częsta sytuacja w przypadku starszych domów czy obiektów wielokrotnie przerabianych przez lata. Nawet jeśli gdzieś istnieją stare rzuty, w praktyce układ ścian, otworów czy wysokości potrafi znacząco odbiegać od papieru.
Kolejna typowa sytuacja to legalizacja zmian i porządkowanie stanu formalnego. Jeśli w budynku wprowadzono modyfikacje bez pełnej dokumentacji albo konieczne jest przygotowanie materiałów do postępowań administracyjnych, inwentaryzacja architektoniczna pomaga udokumentować stan faktyczny w sposób zrozumiały dla urzędów oraz projektantów.
Inwentaryzacja bywa również niezbędna przy zmianie sposobu użytkowania. Na przykład gdy lokal mieszkalny ma stać się usługowym albo odwrotnie. Wtedy trzeba jasno pokazać układ, powierzchnie, wysokości i parametry przestrzeni, bo to wpływa na dalsze uzgodnienia i rozwiązania projektowe. Podobnie dzieje się przy adaptacji strychu bądź piwnicy na cele mieszkalne.
Warto też pamiętać o inwentaryzacjach wykonywanych na potrzeby projektu wnętrz. Nawet przy pozornie prostych pracach, takich jak zabudowy stolarskie, kuchnia na wymiar czy przebudowa łazienki, dokładne pomiary i rysunki oszczędzają wiele problemów. Wystarczy niewielka różnica w wymiarze ściany, by gotowe elementy nie pasowały, a wtedy straty czasu i pieniędzy rosną bardzo szybko.